Każde powołanie kapłańskie w swej najgłębszej warstwie jest wielką tajemnicą, jest darem, który przerasta człowieka. Każdy z nas kapłanów doświadcza tego bardzo wyraźnie w swoim życiu […].
Powołanie jest tajemnicą Bożego wybrania: „Nie wyście Mnie wybrali, ale Ja was wybrałem i przeznaczyłem was na to, abyście szli i owoc przynosili, by owoc wasz trwał” (J 15, 16), „I nikt sam sobie nie bierze tej godności, lecz tylko ten, kto jest powołany przez Boga […]” (Hbr 5, 6).
Gdy w różnych okolicznościach mówmy o kapłaństwie i dajemy o nim świadectwo, winniśmy to czynić w postawie wielkiej pokory, świadomi, iż Bóg nas „wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski” (2 Tm 1, 9).
(Jan Paweł II, Dar i Tajemnica
Źródłem wszelkiego kapłaństwa jest Chrystus, Arcykapłan i jedyny Pośrednik.
Przez pełniących posługę święceń, we wspólnocie wierzących staje się widzialna obecność Chrystusa jako Głowy Kościoła. Kapłaństwo ma charakter służebny i jest całkowicie skierowane ku Chrystusowi. Zostało ustanowione dla ludzi i dla wspólnoty Kościoła. Kapłan działa w imieniu całego Kościoła gdy składa Ofiarę Eucharystyczną i czerpie z Niej życie.
Sakrament Święceń (łac. ordinatio) jest sakramentem posługi apostolskiej. Dzięki niemu zadanie powierzone przez Chrystusa Apostołom nadal jest spełniane w Kościele, aż do końca czasów. Akt sakramentalny włącza do stanu biskupów, prezbiterów i diakonów. Udziela on daru Ducha Świętego, pozwalającego wykonywać świętą władzę, która jest jedynie władzą Chrystusa. Wykonywanie tej władzy powinno więc stosować się do wzoru Chrystusa, który z miłości uczynił się ostatnim i stał się sługą wszystkich (Mk 10, 43-45).
Święcenia kapłańskie określa się także jako (łac.) consecratio, są bowiem pewnym wyłączeniem i przyjęciem przez samego Chrystusa w służbę Kościołowi. Włożenie rąk przez biskupa i modlitwa konsekracyjna stanowią widzialny znak tej konsekracji.
Wszystkie zapowiedzi kapłaństwa w Starym Przymierzu znajdują swoje wypełnienie w Chrystusie Jezusie. Odkupieńcza ofiara Chrystusa jest jedyna, wypełniona raz na zawsze, uobecnia się w Ofierze eucharystycznej Kościoła.
Kapłan dzięki konsekracji kapłańskiej posiada władzę działania mocą i w osobie samego Chrystusa (virtute ac persona ipsius Christi). W aktach sakramentalnych grzeszność pełniącego posługę święceń nie może stanowić przeszkody dla owocu łaski.
Celebracja święceń biskupa, prezbiterów czy diakonów ze względu na szczególne znaczenie dla życia Kościoła powinna odbywać się z udziałem wielu wiernych, w sposób odpowiednio uroczysty. Trzy święcenia – biskupa, prezbitera i diakona – przebiegają w podobny sposób. Są one udzielane w ramach liturgii eucharystycznej.
Istotny obrzęd sakramentu święceń dla wszystkich trzech stopni stanowi włożenie rąk przez biskupa na głowę wyświęcanego, a także specjalna modlitwa konsekracyjna, będąca prośbą do Boga o wylanie Ducha Świętego i udzielenie Jego darów dostosowanych do posługi, do której kandydat jest wyświęcany. Ponieważ sakrament święceń jest sakramentem posługi apostolskiej, przekazywanie tego „daru duchowego” należy do biskupów jako następców Apostołów. Biskupi ważnie wyświęceni, to znaczy włączeni w sukcesję apostolską, udzielają ważnie trzech stopni sakramentu święceń.
Kościół udziela sakramentu święceń tylko mężczyznom (viris) ochrzczonym, których zdolności do wykonywania posługi kapłańskiej zostały starannie rozeznane. Odpowiedzialność i prawo dopuszczenia kogoś do przyjęcia sakramentu święceń przysługuje władzy kościelnej.
Sakrament święceń prezbiteratu jest udzielany w sposób zwyczajny tylko kandydatom, którzy są gotowi dobrowolnie przyjąć celibat i publicznie wyrażają wolę zachowania go z miłości do Królestwa Bożego i służby ludziom.
Kapłaństwo nie jest funkcją, lecz stanem. Kapłaństwo to przede wszystkim nie czynić- to być […]. Celibat jest znakiem i narzędziem wejścia w istotę kapłaństwa Jezusa […] Księża i osoby konsekrowane swoim pokornym życiem są ogromnym wyzwaniem rzuconym potędze świata […]
(Kardynał Robert Sarah, Wieczór się zbliża i dzień się chyli)
